Trade-Based Money Laundering

Een nieuwe methode

Er bestaan verschillende vormen van witwassen en terrorismefinanciering. De meest bekende vorm is het witwassen via contant geld. Nu is er een nieuwe vorm in de omloop. En dit is ook gelijk de meest complexe vorm van witwassen: Trade-Based Money Laundering.

Wat is Trade-Based Money Laundering (TBML)

Trade-based Money Laundering (TBML) is een vorm van witwassen waarbij gebruik wordt gemaakt van handelsstructuren en internationale transacties om illegaal verkregen geld een ogenschijnlijk legale herkomst te geven. Deze witwasmethode draait dan ook niet om contant geld, maar om goederen, facturen en handelsstromen. 

Volgens de Financial Action Task Force (FATF) is er sprake van TBML wanneer er aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

• Er is sprake van criminele winsten/waarde;
• Het doel is om deze waarde te verplaatsen door middel van de handel in producten; 
• Deze verplaatsing moet resulteren in een legitimatie. Het criminele geld moet een ogenschijnlijk legale status verkrijgen.

TBML wordt vaak gecombineerd met andere vormen van witwassen of terrorismefinanciering, wat detectie extra moeilijk maakt. 

Hoe werkt Trade-Based Money Laundering in de praktijk?

De technieken binnen TBML lopen uiteen in complexiteit, maar komen vaak neer op twee constructies:

1. Complexe bedrijfsstructuren: Criminelen zetten netwerken op van onderling verbonden bedrijven, variërend van echte handelsbedrijven tot brievenbusfirma's zonder duidelijke economische activiteiten. 

2. Manipulatie van handelsgegevens: Hierbij worden prijs, hoeveelheid of kwaliteit van goederen bewust vervalst om geld te verplaatsen. Denk hierbij aan het kunstmatig verhogen of verlagen van factuurbedragen. 

Sectoren die gevoelig zijn voor Trade-Based Money Laundering

TBML komt in vrijwel elke sector voor, maar enkele sectoren zijn het meest populair. Het gaat hier vooral om sectoren waarbij de waarden van de goederen lastig vast te stellen is, of fluctueert. Zo is de kunstmarkt een ideale sector voor witwassen. Dit is zo vanwege de verschillende unieke aspecten van kunst, zoals de subjectieve waarde en de geheimhouding van veilinghuizen over de identiteit van de koper en verkoper. Ook de edelmetalen, telefoons, auto-onderdelen, voertuigen en vaartuigen komen in dit rijtje van populaire witwassectoren voor. 

Veelvoorkomende Trade-Based Money Laundering-methoden 

Bij veel vormen is er volgens AMLC sprake van een vorm van documentfraude:

• Over- en onderfactureren
• Over- en onderverschepen
• Ghost/Phantom shipping (niets verschepen maar wel factureren)
• Meervoudig factureren van goederen
• Onjuiste omschrijving van goederen

Hoe herken je Trade-Based Money Laundering?

Door de goederen- en geldstroom te volgen ontdekken voornamelijk banken een vorm van TBML bij een cliënt. Het is enorm lastig om TBML te herkennen als je geen inzage hebt in de transacties van de cliënt. Toch is het belangrijk om alert te zijn. De werkwijze van de desbetreffende cliënt kan variëren, maar hieronder enkele red flags die je kan herkennen:

• De naam van de betalende partij verschilt van die van de cliënt.
• De transactie komt uit een ander land dan waar de cliënt is gevestigd.
• Er worden goederen verhandeld die niet passen bij de reguliere activiteiten van het bedrijf.
• De herkomst van vermogen is onduidelijk of klopt niet. 
• De organisatie heeft zeer lage of juist opvallend hoge winstmarges ten opzichte van de sector.
• Het gebruik van privé e-mailadressen in plaats van zakelijke.
• Weinig tot geen informatie willen verstrekken tijdens het cliëntenonderzoek.

Één enkele indicator betekent niet direct dat er sprake is van TBML. Een combinatie van signalen is wél aanleiding voor verscherpt cliëntenonderzoek.